Đồng minh với Mỹ hayTrung Quốc, bên nào có lợi hơn?

Gần đây trên mạng xã hội xuất hiện câu hỏi: Điều gì sẽ có lợi cho Việt Nam hơn, làm đồng minh của Mỹ hay Trung Quốc trong vụ tranh chấp lãnh thổ Biển Đông (nguyên gốc là biển Nam Trung Quốc – South China Sea, tên quốc tế của biển Đông là South China Sea)?

Câu trả lời hay nhất từ một người “ẩn danh” như sau:

Kể cho tôi một quốc gia khác khôn ngoan về mặt ngoại giao như Việt Nam xem.

Đất nước này có mối quan hệ quốc phòng cấp chiến lược với Israel, mua một đống hàng nóng từ đó, mà lại vẫn còn cảm thông và hỗ trợ cho cuộc đấu tranh của dân Palestine.

Đây là đất nước duy nhất của vùng Đông Nam Á dám bật lại sự mở rộng, bành trước của Trung Quốc tại Biển Đông, thường xuyên tuyên bố những cuộc tập trận của cả Trung Quốc lẫn Đài Loan trong khu vực là “phạm pháp”. Nhân tiện thì cái này là móc từ một tờ báo của phương Tây (Thời báo New York).

Cơ mà cùng lúc ấy, Trung Quốc lại là đối tác thương mại lớn nhất và là một trong những đối tác chiến lược hợp tác toàn diện. Hợp tác kinh tế, chính trị và văn hóa giữa hai nước tiếp tục phát triển phồn hoa. Không ai hiểu người Trung Quốc như dân Việt Nam. Chúng tôi có chung một nền văn hóa, và chúng tôi đã đối phó với họ trong vài ngàn năm qua rồi.

Đất nước này đã có thể mua một núi vũ khí từ Nga, ủng hộ gỡ bỏ cấm vận của Mỹ đối với Cuba, có mối quan hệ mật thiết với cả Cuba lẫn Triều Tiên, gửi kĩ sư nông nghiệp sang Venezuela để dạy dân cư ở đó cách thu hoạch lúa. Vậy mà Đại sứ Mỹ tại Việt Nam vừa nói: “Tôi tin rằng, với nước Mỹ, Việt Nam là một trong số những đối tác quan trọng nhất, không chỉ ở khu vực mà còn trên toàn cầu.”. Quan hệ song phương giữa Việt Nam và Mỹ thì đang ở mức cao chưa từng có.

Đất nước này cũng đã hợp tác với cả Ấn Độ trên nhiều mặt. Thực tế rằng, Ấn Độ, cũng như Trung Quốc, cũng là một trong số những đối tác chiến lược hợp tác toàn diện của Việt Nam.

Cho dù Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất, Nhật Bản, Hàn Quốc, và Singapore mới là những nhà đầu tư lớn nhất ở đây. Trung Quốc thì ở mãi phía sau kia cơ. Vì thế, những ai nói Việt Nam là tay sai kinh về mặt kinh tế của Trung Quốc á? Đứng yên cho tôi cười vào mặt một phát.

Vài tay gà mờ mới nhập môn thì cứ nghĩ rằng tốt nhất Việt Nam nên liên minh với Mỹ để chống lại Trung Quốc. Những người đấy dại khờ và ngây thơ thật. Nếu người đấy đang làm cho Bộ Ngoại giao thì tôi tin chắc rằng đất nước này sẽ sớm đột quỵ thôi. Trong suốt chiều dài lịch sử, tổ tiên chúng ta KHÔNG sống sót bằng việc cứng đối cứng với Trung Quốc. Họ dùng cương nhu đúng lúc, có khi thì nhún nhường ở một số mặt trong khi lại cương quyết và cứng rắn ở những mặt khác.

Nhưng không phải lúc nào Việt Nam cũng cẩn thận như vậy trong thế kỷ 20. Đó là lí do tại sao đất nước này trở thành chiến địa giữa các cường quốc. Và đó là tại sao mà Chiến tranh Biên giới 1979 nổ ra. Đã bao giờ nghe đến câu “Nước xa không cứu được lửa gần” chưa? Giờ thì chúng ta đã biết phải làm gì rồi. Các bạn rất tốt nhưng chúng tôi biết phải làm gì rồi.

Nói cho tôi xem, làm cách nào mà Việt Nam có thể chấp nhận được việc liên minh với Trung Quốc hay Mỹ kia chứ?

Với Việt Nam, Trung Quốc là nước xuất khẩu nhiều nhất, và Mỹ là nước nhập khẩu nhiều nhất.

Dân cư ở vùng biên giới Việt Nam – Trung Quốc rất thích đất nước phía bên kia. Các bạn tôi ở Móng Cái, tiếp giáp ngay với Đông Hưng, Quảng Tây nói với tôi rằng buôn bán với Trung Quốc đã cải thiện cuộc sống của họ rất rất nhiều. Những người“bài Tàu” đang dùng kiểu logic gì vậy chứ?

Chính phủ Việt Nam đang sử dụng rất tốt sự đối lập địa chính trị của những cường quốc trong khu vực. Việt Nam đang hưởng lợi khá nhiều từ vị trí dễ bị tổn thương, nhưng lại đầy tính chiến lược trong bối cảnh địa chính trị bằng cách xoay mấy cường quốc đó lại với nhau và chơi bài “trung gian”.

Vì thế, KHÔNG. Bất kì một đề xuất nào với một trong hai cường quốc đó và xa lánh làm lơ người kia là ngu ngốc, thiển cận và liều lĩnh. Đặc biệt là những người Mỹ gốc Việt bài Tàu bài Cộng Sản nên thừa biết điều đó. Nói cho họ biết vậy thôi, nhưng thực tế vẫn là tiếng nói của họ chẳng có tí trọng lượng nào cả.

Theo: bài dịch của bạn Lê Hoàng Trần nhóm Quora Việt Nam