Trung Quốc tìm cách chiếm Biển Đông – Nhiệm vụ bất khả thi

Không phải mọi thứ đều có thể diễn ra theo ý muốn của Trung Quốc. Theo The Economist, có tin rằng hạ tầng của các đảo nhân tạo do Trung Quốc xây trái phép ở Biển Đông đang hư hại dưới sự tác động của khí hậu khắc nghiệt ngoài biển.

Vì Trung Quốc quá vội vàng trong việc xây dựng đảo nhân tạo (trong một tâm thế hối hả vì làm việc phạm pháp) nên để lại quá nhiều sơ hở, điểm yếu đối với hạ tầng và cơ sở vật chất trên các đảo nhân tạo. Thậm chí, có ý kiến cho rằng các đợt siêu bão trên biển có thể khiến các đảo nhân tạo Trung Quốc gánh thiệt hại nặng nề.

Điều quan trọng hơn, theo The Economist, phản ứng của các quốc gia trong và ngoài Biển Đông trước hành xử sai trái của Trung Quốc ngày càng quyết liệt. Dù Philippines đang thúc đẩy chủ trương hợp tác và phát triển chung với Trung Quốc nhưng tới nay, cũng như những lời hứa đầu tư và viện trợ của Bắc Kinh vào Manila, tất cả cũng chỉ là phát ngôn ngoại giao và chưa có một văn bản nào được hai nước ký kết chính thức và thực thi.

Trung Quốc cũng không ngăn được các nước ở Biển Đông khai thác tài nguyên, càng không cản được các quốc gia khác hợp tác khai thác tài nguyên với các nước ở Biển Đông. Nói cách khác, Trung Quốc hù dọa nhưng đối với các nước, đường chín đoạn hay sự hăm dọa ngoại giao đều không đủ để họ nhân nhượng trước Bắc Kinh.

Trung Quốc tìm cách chiếm Biển Đông – Nhiệm vụ bất khả thi

Ngay cả Nga, vốn được xem là gần gũi Trung Quốc, cũng phản ứng chống lại Trung Quốc trong việc hung hăng, hăm dọa doanh nghiệp thực hiện các hoạt động kinh tế hợp pháp và chính đáng trên biển.

Trong lúc Trung Quốc triển khai các chiến thuật mua chuộc và hăm dọa, Bắc Kinh cùng lúc muốn các nước ASEAN cùng thông qua một COC có lợi cho họ. Trong thời gian Philippines đảm nhiệm công việc điều phối quan hệ ASEAN – Trung Quốc đến 2021, Bắc Kinh kỳ vọng mối quan hệ nồng ấm Tập – Duterte sẽ giúp Trung Quốc chiếm ưu thế trên bàn đàm phán.

Tuy nhiên, ít nhất là Việt Nam, Malaysia hay các nước nhận ra tham vọng biến Biển Đông thành “ao nhà” đều không thể để mối quan hệ Manila – Bắc Kinh thao túng nội dung COC. Ngoài ra, chính các đòi hỏi mơ hồ, phi lý và ngớ ngẩn của Trung Quốc, như đường chín đoạn, chắc chắn sẽ không được chấp nhận.

Trái lại, nếu đưa COC ra Liên Hiệp Quốc như một cách đảm bảo tính chính danh, phù hợp với UNCLOS thì Trung Quốc cũng phản đối. Bắc Kinh trước nay vốn muốn dùng COC để đẩy các nước thứ ba ra khỏi khu vực Biển Đông, từ đó dễ dàng tác động đến các nước tại đây.

Như vậy, Bắc Kinh dù bước vào một giai đoạn mới – giảm dần hoạt động xây dựng đảo nhân tạo, thay vào đó sẽ tăng cường hoạt động quấy phá, yêu cầu các bên chấp nhận vùng biển bên trong đường chín đoạn phi pháp thuộc chủ quyền Trung Quốc. Tuy nhiên, càng đi xa Trung Quốc càng sai và nếu các nước khu vực đồng loạt đưa hình ảnh một Trung Quốc hung hăng và vô lý ra cộng đồng quốc tế, Bắc Kinh sẽ sớm bị tẩy chay.

Ngôi sao rừng dừa