Vạch mặt cách “sắp xếp thứ tự” ô nhiễm không khí của AirVisual.

Mấy hôm nay trên facebook tràn ngập nỗi lo ngại về ô nhiễm không khí ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía bắc. Trên “Bảng tin” tràn ngập màu đỏ bởi phần mềm IQAir AirVisual… tất nhiên, ô nhiễm không khí ở Việt Nam là có thật, nhưng tạo ra nỗi sợ hãi thì không nên. Nhất là những người bán máy lọc không khí IQAir thông qua ứng dụng AirVisual.

Và cũng xin nói rõ rằng tôi viết bài này không phải để phủ nhận số liệu mà là để nói về việc “XẾP THỨ TỰ Ô NHIỄM NHẤT” của ứng dụng AirVisual, bởi đây là nói quá lên và cố tình đánh tráo vị trí.

Mọi người cần nhớ lại 01 chút thì trước đây vài tháng thông tin về việc “Việt Nam đứng Top 2 Ung thư thế giới” cũng đã gây ra dư luận cực kỳ xấu, nhưng rồi kết quả như nào?!

Theo Danh sách mới nhất của Tổ chức y tế thế giới – viết tắt WHO (tiếng Anh: World Health Organization) hoặc OMS (tiếng Pháp: Organisation mondiale de la santé) về Dự án Globocan dùng để đánh giá tỉ lệ mắc ung thư ở các quốc gia năm 2018 thì… Việt Nam ở hạng 99/185 (số càng lớn tức tỉ lệ càng thấp), ở Châu Á thì Việt Nam xếp thứ hạng 15 sau cả Hàn, Sing và Nhật (top 1,2,3 hàng đầu về tỉ lệ ung thư)… Như vậy “Top 2” được nêu ở đây là Nhóm các Quốc gia có tỉ lệ ung thư THẤP NHẤT thế giới.

Quay lại vấn đề thì, ứng dụng AirVisual có từ lâu rồi và nguồn số liệu như ở Hà Hội nó lấy từ 3 nguồn, trong đó 10 trạm của Hà Nội, 1 trạm của ĐSQ Mỹ và 3 trạm khác trong đó có 1 trạm của GreenID. Cần phải biết rằng IQAir mới chỉ có cơ sở ở Thuỵ Sĩ, Mỹ và Trung Quốc, cho nên rõ ràng quy mô đo ô nhiễm không khí của IQAir là khá nhỏ, thậm chí là RẤT HẸP và chưa thể được xem là chuẩn chỉnh để có thể đánh giá “xếp thứ tự” nơi nào ô nhiễm nhất như việc ứng dụng AirVisual đánh giá Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh.

Điều đó cho thấy, việc IQAir xếp hạng “Hà Nội ô nhiễm không khí nhất thế giới” là không đúng tại thời điểm này và kể cả trong năm nay. Bởi theo các sự đo đạc “ô nhiễm không khí” của nhiều Tổ chức, ứng dụng khác thì Hà Nội không ô nhiễm nhất thế giới, thua xa nhiều thành phố của Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Trung Đông… ví dụ như:

1. Napoli, Italy còn ô nhiễm gấp 3 Hà Nội (500/162).

2. Rochester và New York, Mỹ ô nhiễm gấp 6 lần Hà Nội (999/162).

3. Bangkok, Thailand ô nhiễm tỉ lệ cao hơn Hà Nội tí (169/162)

Và… Thành phố Hồ Chí Minh thì nằm trong ngưỡng MÀU VÀNG (78-vừa phải).

Các thông tin trên nằm trong Trang Aqicn.org thì sẽ thấy có những thành phố ô nhiễm màu tím cao gấp 3, gấp 6 Hà Nội nhưng trang của AirVisual lại không nhắc đến. Họ tạo cho người dân Việt Nam tưởng rằng Hà Nội là ô nhiễm cao nhất thế giới… Việc dùng thủ thuật là chọn một số thành phố điển hình nào đó để làm điểm chuẩn mà theo đo Hà Nội được chính IQAir thông qua ứng dụng AirVisual đánh giá là ô nhiễm nhất là điểm mình không thích, không tin tưởng IQAir và rõ ràng ứng dụng AirVisual làm cho người dân Việt Nam nghĩ rằng Hà Nội ô nhiễm nhất thế giới là chắc chắn có vấn đề.

Cùng thời điểm ấy sang trang Aqicn và Airnow (2 trang chuyên nhất) đều thấy thứ tự khác hẳn. Nhiều lần như thế, ở các thời điểm khác nhau thì thử hỏi có cố tình không ?

Điểm lạ là tại sao các tổ chức bảo vệ môi trường của Liên Hiệp Quốc hay của các tổ chức phi lợi nhuận lại không có hệ thống đo, cảnh cáo ô nhiễm không khí mà lại để IQAir một công ty tư nhân (Private) chuyên cung cấp thiết bị và dịch vụ làm sạch không khí công bố? và việc XẾP THỨ TỰ này cũng chả có bất kỳ Tổ chức Quốc tế nào xác nhận hay đồng thuận… ngoại trừ mỗi Dân Việt sau khi dùng ứng dụng AirVisual!

Xin nhắc lại là mình không phủ nhận việc Hà Nội hay nhiều nơi khác ở Việt Nam đang bị ô nhiễm ở mức báo động. Tuy nhiên, không thể lợi dụng việc ô nhiễm đang ở mức báo động ấy để rồi đẩy lên thành ĐỨNG ĐẦU THẾ GIỚI VỀ Ô NHIỄM, điều này như các cụ thường nói là “Đổ Thêm Dầu Vào Lửa”, mục đích rõ ràng là muốn làm cho vấn đề nóng lên và nóng lên hơn nữa.

Vạch mặt cách “sắp xếp thứ tự” ô nhiễm không khí của AirVisual.

Vậy tại sao IQAir và ứng dụng AirVisual lại cần phải làm thế?!

Cần biết rằng IQAir là một công ty tư nhân có trụ sở tại Thụy Sĩ và Hoa Kỳ (Private Company), được thành lập năm 1963, chuyên cung cấp máy móc và dịch vụ trong lĩnh vực ô nhiễm không khí. Nôm na là bán máy lọc không khí và các dịch vụ đi kèm… Để cung cấp các thiết bị và dịch vụ của mình IQAir có các chi nhánh tại Thuỵ Sĩ, Mỹ và Trung Quốc.

Theo thông tin trên thì IQAir mới chỉ có 03 thị trường chính và rõ ràng một Công ty như IQAir thì việc tìm kiếm và thâm nhập thị trường là điều cần thiết để công ty này tồn tại khi mà ở cả 3 thị trường kia “miếng bánh” thị phần ngày càng bị thu hẹp bởi nhiều đối thủ cạnh tranh cũng như việc các quốc gia này đều đã và đang là quốc gia Phát triển tức cơ bản họ đã phát triển kinh tế và đang trong quá trình thực hiện chính sách khôi phục lại môi trường, như khi Trung Quốc cảnh báo ô nhiễm chỉ số của các thành phố nước này luôn ở mức tím (rất ô nhiễm và nguy hại) và ngay lập tức Trung Quốc đã chi gói ngân sách 600 triệu USD để khôi phục môi trường và hành động này đã cải thiện rất tốt môi trường Trung Quốc nhiều nơi.

Tôi ủng hộ chương trình giảm ô nhiễm không khí do bất cứ ai khởi xướng… có điều tôi chỉ thấy IQAir và ứng dụng AirVisual đưa ra thông tin trong thư điện tử gửi người hỏi về số liệu là: “Would you be interested in setting up your own outdoor monitoring station ?” (nôm na là mày có muốn lắp một cái máy như vậy của riêng mày không?), kiểu như tranh thủ bán máy móc để kiếm tiền luôn ấy chứ chả có đưa ra giải pháp gì để giúp cải tạo môi trường ở Việt Nam. Tôi cho rằng người đi bán máy lọc không khí thì không nên đi công bố cái gì cả nên để các Tổ chức đúng chuẩn nghiên cứu Quốc tế công bố.

Với tôi, chả có gì tự hào khi thấy Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung cả mà còn buồn và đau xót cơ, nhưng mỗi người thay vì than vãn thì hãy tự nhận ra mình cũng có trách nhiệm, mình cần hành động để giảm ô nhiễm mà không chờ Chính phủ và người khác hành động. Còn “Máy lọc không khí” không giải quyết được mà cần mọi người hiểu rõ nguyên nhân để không tiếp tục thải ra nữa. Khí bẩn ở tầng dưới rất khó thoát đi nếu không có gió thổi, trong đó Malina của Philippines là ví dụ, tôi sang đấy thành phố nhem nhuốc, xe xả khói ngang Hà Nội nhưng chỉ số IQAir rất thấp, bởi gió thổi hết ra biển rồi… cho nên cứ ở khu vực thông thoáng, gần biển không có núi chắn thì chỉ số ô nhiễm sẽ giảm ngay.

Nếu mọi người có ý thức bảo vệ môi trường thì trước tiên bản thân từng người hãy tự hành động làm giảm ô nhiễm bằng cách:

1. Tăng đi bộ, tăng đi xe đạp, xe bus giảm phương tiện cá nhân…

2. Không đốt rơm rạ, không đốt rác, không đổ rác, đất cát ra đường, không hoá vàng…

3. Bớt đổ đất, cát ra đường và xả rác thải ra biển cũng như không khí…

4. Tự trồng thêm nhiều cây xanh phù hợp với địa phương, giữ gìn sạch sẽ chỗ ở của bản thân và gia đình…

Còn tại sao tôi viết bài này, vì tôi không muốn xã hội lo sợ quá mức, mọi người bớt hoảng sợ để từ đó trở thành con rối bị người khác lợi dụng mà kiếm tiền từ nổi sợ hãi.

P/s: Tôi e rằng dân mình kêu cứ kêu thế thôi, chứ bảo làm để bảo vệ môi trường thì ít người làm lắm.

Bão Lửa